Mehnat qonunchiligiga muvofiq, oʻqituvchining oylik ish haqi va ustama toʻlovlarini qaysi holatlarda qayta hisoblab, uning oʻzidan undirib olish mumkinligi aniq belgilangan.
Dars soatlarining eng yuqori chegarasi
“Umumtaʼlim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya roʻyxatlarini shakllantirish tartibi toʻgʻrisida”gi nizom (roʻyxat raqami 3271) 17-bandiga koʻra, oʻqituvchi bir yilda 1,5 stavkadan, yaʼni 2 322 soatdan ortiq dars oʻtolmaydi. Bunday meʼyor haftasiga taxminan 30 soatga teng.
Sinf rahbarligi haqi qanday toʻlanadi?
Vazirlar Mahkamasining 275-son qarori bilan tasdiqlangan “Xalq taʼlimi xodimlari mehnatiga haq toʻlash toʻgʻrisida”gi nizom 20-bandiga binoan, 1,5 stavkadan ortiq boʻlgan dars soatlari boʻsh ish oʻrni sifatida koʻrsatilmaydi.
Biroq sinf rahbarlik lavozimi alohida hisoblanadi. 2023-yil 27-iyundagi 190-son buyruq bilan tasdiqlangan yoʻriqnoma sinf rahbarga har oyda oʻquvchilar soniga qarab qoʻshimcha haq toʻlash tartibini belgilaydi:
15 nafargacha oʻquvchi – 26,4 %
16–20 nafar oʻquvchi – 31,6 %
21–25 nafar oʻquvchi – 36,9 %
26–30 nafar oʻquvchi – 42,1 %
31 nafar va undan koʻp – 52,8 %
Agar oʻquvchilar soni notoʻgʻri qayd etilgan boʻlib, ustama yuqoriroq hisoblansa ham, bu mablagʻ keyin oʻqituvchidan undirilmaydi.
Ish haqini qaytarib olishga doir cheklovlar bor. Mehnat kodeksining 269-moddasi ortiqcha toʻlangan ish haqini xodimdan qaytarib olish holatlarini cheklab qoʻyadi. Qonun yoki idoraviy hujjat notoʻgʻri qoʻllangan boʻlsa, korxona oʻqituvchidan ustama pulini undirishi mumkin emas.
Masalan, “Navbahor” maktabidagi matematika oʻqituvchisi bir yil davomida 30 soat dars oʻtdi va 28 nafar oʻquvchi bor sinfga rahbarlik qildi. Tarifikatsiyaga koʻra, 42,1 foiz ustama toʻlandi. Keyin bosh buxgalter ustamani pasaytirish va oldin berilgan pulini qaytarishni talab qildi. Ammo oʻqituvchi dars chegarasi buzmagan, sinf rahbarlik haqqi amaldagi qarorlar boʻyicha toʻlangan. Shu bois talab asossiz boʻlib, ortiqcha mablagʻ mehnat kodeksi 269-moddasiga koʻra undirilishi mumkin emas.
