Dunyoning yetakchi mikrosxema ishlab chiqaruvchisi Nvidia kompaniyasining bosh ijrochi direktori Jensen Xuang sun’iy intellekt (AI) ish joylarida samaradorlikni sezilarli darajada oshirishga olib keladi, lekin agar sanoatlar yangilik yaratishga qodir bo‘lmasa, bu ish o‘rinlarining yo‘qolishiga olib kelishi mumkinligini ogohlantirdi.
Jensen Xuang CNN’ning Fareed Zakariya bilan bo‘lgan suhbatida, Dario Amodei tomonidan aytilgan, AI ommaviy ish joylarining buzilishiga olib kelishi haqidagi fikrga javoban «Agar dunyo yangi g‘oyalarni yaratishda muammoga duch kelsa, samaradorlik oshsa, ish o‘rinlari yo‘qolishi mumkin», degan.
Amodei, Anthropic kompaniyasining rahbari, o’tgan oyda bu texnologiya yaqinda ishsizlik darajasining keskin oshishiga olib kelishi mumkinligini bildirgan. U Axios’ga bergan intervyusida, AI kelgusi 5 yil ichida kirish darajasidagi oq yaka ishlarining yarmidan ko‘pini yo‘q qilishi mumkinligini va ishsizlikni 20% ga yetkazishi mumkinligini aytdi.
Jensen Xuang, shuningdek, agar kompaniyalar yangicha g‘oyalar ishlab chiqsa, samaradorlik va ish o‘rinlarining rivojlanishi uchun imkoniyat mavjud deb hisoblaydi. Biroq, yangi maqsadlar bo‘lmasdan, «samaradorlik kamayadi», dedi u, bu esa kamroq ish o‘rinlari paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin.
“Dastlabki masala shundaki, bizda jamiyatda yangi g‘oyalar mavjudmi? Agar mavjud bo‘lsa, agar biz samarali bo‘lsak, o‘sish imkoniyatlariga ega bo‘lamiz», — deb qo‘shdi Nvidia rahbari.
AI’ga bo‘lgan sarmoya o‘sishi, so‘nggi yillarda texnologiyalarni katta taraqqiyotga olib keldi va bu texnologiya kelajakda ish o‘rinlariga tahdid solishi mumkinligi haqida xavotirlar mavjud.
Adecco Group kompaniyasining 2024 yilgi so‘roviga ko‘ra, bosh direktorlarning taxminan 41% AI kelgusi besh yil ichida minglab kompaniyalarda ishchilar sonini kamaytirishini aytgan. Yanvar oyida World Economic Forum tomonidan chiqarilgan so‘rovga ko‘ra, 41% ish beruvchilar 2030-yilga kelib, AI avtomatlashtirilishi sababli ishchi kuchini qisqartirishni rejalashtirmoqda.
“Har bir kishining ishi ta’sirlanadi. Ba’zi ish o‘rinlari yo‘qoladi. Ko‘plab yangi ish o‘rinlari yaratiladi va men umid qilamanki, barcha sohalarda oshgan samaradorlik jamiyatni ko‘taradi”, degan Jensen Xuang.
Nvidia – qisqacha $4 trillion bo‘lgan bozor qiymatiga yetgan kompaniya, AI bilan bog‘liq yetakchi kompaniyalaridan biridir. Kaliforniyaning Santa Klarada joylashgan mikrosxema ishlab chiqaruvchisi o‘z texnologiyasini Microsoft, Amazon va Google kabi kompaniyalar tomonidan ishlatiladigan ma’lumot markazlarini boshqarish uchun taqdim etgan.
Jensen Xuang AI rivojlanishini quvvatlab, shunday degan: “So‘nggi 300 yil, 100 yil, 60 yil davomida, hatto kompyuterlar davrida ham, nafaqat ish joylari, balki samaradorlik ham oshgan”. U qo‘shimcha qilib, texnologik yutuqlar «g‘oyalar bilan boy bo‘lish» va «yaxshi kelajak qurish yo‘llarini topish»ni osonlashtirishi mumkinligini ta’kidlagan.
Sun’iy intellekt, shuningdek, ish jarayonlarini o‘zgartirishi mumkin. AQShning yirik kompaniyalarining yarmidan ko‘piga ko‘ra, ular ilgari xodimlar tomonidan bajarilgan vazifalarni avtomatlashtirishni rejalashtirmoqda, masalan, etkazib beruvchilarga to‘lov qilish yoki hisob-fakturalarni tuzish, 2024 yilgi Duke universiteti va Atlanta va Richmond Federal rezerv banklarining so‘roviga ko‘ra.
Jensen Xuang, shuningdek, o‘z ishining AI inqilobi natijasida o‘zgarganligini aytdi: «Ammo men hali ham o‘z ishimni bajaryapman.»
Ba’zi kompaniyalar esa, ChatGPT va chatbotlar kabi AI vositalarini ijodiy ishlar uchun, jumladan, ish e’lonlarini yozish, matbuot anonslarini tayyorlash va marketing kampaniyalarini yaratishda foydalanmoqda.
“AI – bu biz ko‘rgan eng ulkan texnologik tenglashtiruvchidir. U texnologiyani tushunmaydiganlarni ko‘taradi,” — ta’kidlagan u intevyuda.
