2025-2026 o‘quv yilida Yaponiyadagi davlat boshlang‘ich, o‘rta va yuqori sinf maktablarida 84 759 nafar o‘quvchi yapon tilini o‘rganishda qo‘shimcha yordamga muhtoj deb topildi. Bu so‘nggi 15 yil ichida ikki barobardan ko‘proq oshgan eng yuqori ko‘rsatkichdir.
Yaponiyada ishchi kuchi yetishmovchiligini qoplash maqsadida xorijlik ishchilar soni ortib borayotgani sababli, davlat maktablarida yapon tili bo‘yicha qo‘shimcha yordamga muhtoj o‘quvchilar soni ham keskin ko‘paymoqda.
Ikki yil ichida 15 mingdan ortiq o‘quvchi qo‘shildi
2025-o‘quv yilida davlat tasarrufidagi boshlang‘ich, o‘rta va yuqori sinf maktablarida yapon tilini o‘rganish uchun qo‘shimcha yordamga ehtiyoj sezayotgan o‘quvchilar soni 84 759 nafarga yetdi. Bu so‘nggi 15 yil ichidagi eng yuqori ko‘rsatkich bo‘lib, o‘tgan davrga nisbatan ikki barobardan ham ko‘proq oshgan. Hozirda Yaponiyadagi davlat maktablarining qariyb 40 foizida bunday o‘quvchilar tahsil olmoqda.
Yaponiya Ta’lim, madaniyat, sport, fan va texnologiyalar vazirligi (MEXT) 2025-yil 1-may holatiga ko‘ra statistika e’lon qildi. Hisobotda kundalik muloqot qilish yoki maktabdagi darslarni to‘liq o‘zlashtirish uchun yapon tilini yetarli darajada bilmaydigan o‘quvchilar “yapon tili bo‘yicha yordamga muhtoj” deb hisoblangan.
2023-o‘quv yilidagi 69 123 nafar o‘quvchi bilan taqqoslaganda, bu ko‘rsatkich 15 636 nafarga yoki 22,6 foizga oshgan.
Shu davr ichida:
- xorijlik o‘quvchilar soni 27 foizga oshib, 73 313 nafarga yetgan;
- Yaponiya fuqarosi bo‘lgan, ammo til bo‘yicha yordamga muhtoj o‘quvchilar soni esa 0,4 foizga ko‘payib, 11 446 nafarni tashkil etgan.
Mutaxassislarning fikricha, bu o‘sishning asosiy sababi Yaponiyada ishchi kuchi tanqisligini bartaraf etish maqsadida xorijlik ishchilarni ko‘proq qabul qilish hamda ular bilan birga kelayotgan oila a’zolari sonining ortishidir.
Eng ko‘p o‘quvchilar qaysi hududlarda?
Ma’lumotlarga qaraganda, o‘quvchilar asosan ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish sohalari rivojlangan Tokay hamda Janubiy Kanto hududlarida to‘plangan. Chunki bu hududlarda ishlab chiqarish korxonalari va xizmat ko‘rsatish sohasi rivojlangan bo‘lib, xorijliklar soni ham nisbatan yuqori.
Barcha o‘quvchilarning qariyb 60 foizi quyidagi beshta prefekturada istiqomat qiladi:
- Aichi — 15 712 nafar (12,4 foiz o‘sish);
- Kanagava — 10 373 nafar (20,8 foiz o‘sish);
- Tokio — 8 409 nafar (33,2 foiz o‘sish);
- Osaka — 7 920 nafar (57,1 foiz o‘sish);
- Saytama — 5 924 nafar (35,8 foiz o‘sish).
Shuningdek, Fukuoka, Kioto va Xokkaydo kabi yirik shaharlarga ega prefekturalarda ham yapon tiliga muhtoj o‘quvchilar soni 40–50 foizga oshgan.
Avvalgi hisobotda atigi bir necha o‘n nafar bunday o‘quvchi qayd etilgan Nagasaki, Ivate va Vakayama prefekturalarida esa o‘sish 60–90 foizni tashkil etgan. Shu sababli butun mamlakat bo‘ylab yetarli miqdorda malakali yapon tili o‘qituvchilarini tayyorlash va ishga jalb qilish dolzarb vazifaga aylangan.
Aksariyat maktablarda bunday o‘quvchilar soni 10 nafardan kam
2025-yil holatiga ko‘ra, 12 668 ta davlat maktabida, ya’ni mamlakatdagi davlat maktablarining 39,4 foizida, kamida bitta yapon tili bo‘yicha qo‘shimcha yordamga muhtoj o‘quvchi tahsil olgan. Bu avvalgi hisobotga nisbatan 5,3 foiz bandga ko‘p.
Maktablar kesimida:
- 8 339 ta maktabda bunday o‘quvchilar soni 1–4 nafarni;
- 2 113 ta maktabda esa 5–9 nafarni tashkil etgan.
Umuman olganda, yapon tili bo‘yicha yordamga muhtoj o‘quvchilari mavjud maktablarning 80 foizida ularning soni 10 nafardan kam.
Amaldagi tartibga ko‘ra, hukumat har 18 nafar shunday o‘quvchi uchun bitta maxsus yapon tili o‘qituvchisini ajratadi. Biroq aksariyat maktablarda bunday o‘quvchilar soni 18 nafarga yetmagani sababli ularga alohida mutaxassis biriktirilmaydi.
Natijada yapon tili bo‘yicha qo‘shimcha ta’lim berish vazifasi ko‘pincha maktabning oddiy fan o‘qituvchilari zimmasiga yuklanmoqda. Bu esa o‘qituvchilar yuklamasini oshirish bilan birga, tilni o‘qitish sifatiga ham ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
