Statistikaga ko‘ra, ko‘pchilik o‘quvchilar uy vazifasini bajarishga kuniga taxminan uch soat vaqt sarflaydi. Ammo eng yuqori natijalar uch-to‘rt soat shug‘ullanganlarda kuzatilgan.
Naked Science qayd etishicha, ota-onalar ko‘pincha qiyin tanlov oldida qoladi: bolaning mustaqilligini yo‘qotish xavfi bilan unga faol yordam berishmi yoki mas’uliyatni to‘liq o‘ziga topshirishmi, biroq bu holda o‘qishdagi natijalar pasayishi mumkin.
Qaysi variant ma’qulroq va nima uchun – bu haqda Rossiyaning Perm Politetexnika universiteti olimlari fikrlari bilan bo’lishdi.
Ekspert Mariya Duvanskaya, PNIIPUning “Sotsiologiya va siyosatshunoslik” kafedrasi dotsenti, psixologiya fanlari nomzodi, ota-onaning birinchi navbatdagi vazifasi – uy vazifasini bajarishda hamkorlikni hissiy aloqani mustahkamlash vositasi sifatida qo‘llashdir, deydi.
“Bola bilan o‘qish jarayonida hissiy aloqani saqlash psixologik barqarorlik va bilishga qiziqish muhitini yaratadi. O‘quvchi bilan hamkor sifatida ishlayotgan ota-ona, nazoratchi emas, sherik sifatida ishtirok etganida, ishonchli muhit shakllanadi. Bu esa stressni kamaytiradi va ta’lim jarayonini ijobiy qabul qilishni kuchaytiradi.
Bunday hamkorlik yordamni bosim emas, balki bolaning mustaqilligini tan olishga asoslangan o‘zaro muloqot shakliga aylantiradi. Ushbu yondashuv ichki o‘quv motivatsiyasini, o‘zini tashkil etish qobiliyatini hamda o‘zining akademik yutuqlariga ongli munosabatni rivojlantiradi”, – deya izoh beradi Mariya Duvanskaya.
Shuni ham hisobga olish kerakki, ortiqcha nazorat, ya’ni ota-ona “nazoratchi” rolida bo‘lsa, bola qaror qabul qilish imkoniyatidan mahrum bo‘ladi va bu to‘liq mustaqillikni yo‘qotishga olib keladi.
Uy vazifasi faqat darslarga tayyorgarlik vositasi emas, balki bir qancha yashirin funksiyalarni ham bajaradi.
O‘zining bevosita maqsadidan tashqari, u tarbiya vositasi, ota-ona va bola o‘rtasida mazmunli muloqot maydoni bo‘lib xizmat qiladi. Bundan tashqari, u ota-onalarning o‘zlari uchun ham uzluksiz ta’lim shaklidir, chunki ular maktab dasturi bilan doimiy aloqada bo‘lib qoladilar.
Yordamning samaradorligi bir nechta omillarga bog‘liq. Bola yoshi eng muhim omil hisoblanadi: boshlang‘ich sinfda yordam zarur bo‘lsa, 12–13 yoshli o‘smirlarda e’tibor ko‘proq tengdoshlari bilan muloqotga qaratiladi.
9-sinfdan boshlab esa, kasbiy yo‘nalish shakllana boshlaganda, ota-ona ta’lim yo‘lini belgilashda faqat mentor sifatida ishtirok etadi.
