Prezident qarori loyihasida kutubxonachilarga ko‘p yillik xizmati uchun 50 foizgacha oylik ustama to‘lash, “Yagona raqamli kutubxona”ni ishga tushirish hamda kutubxonalarni 2035-yilgacha zamonaviy “intellektual xab”ga aylantirish taklif qilinmoqda.
Muhokamalar portaliga Prezidentning “Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaror loyihasi jamoatchilik muhokamasi uchun joylashtirildi.
Unga ko‘ra, Milliy kutubxona va uning tizimidagi axborot-kutubxona muassasalarida faoliyat koʻrsatayotgan xodimlarning koʻp yillik xizmati uchun quyidagicha koeffitsiyentlarda har oylik ustamalar toʻlash taklif qilinmoqda:
- 2 yildan 5 yilgacha – 0,1;
- 5 yildan 10 yilgacha – 0,2;
- 10 yildan 15 yilgacha – 0,3;
- 15 yildan 20 yilgacha – 0,4;
- 20 yildan ortiq – 0,5 koeffitsiyent.
Ushbu ustama toʻlovlari Axborot-kutubxona muassasalarini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan qoplanadi.
Qaror loyihasiga asosan, 2035-yilga qadar kutubxonalarni mamlakatning innovatsion rivojlanish drayveri sifatida inson kapitalini rivojlantiruvchi va jamiyatning maʼnaviy immunitetini mustahkamlovchi, ilm-fan va taʼlim jarayonlarida muhim boʻgʻin sifatida ishtirok etuvchi, raqamli texnologiyalar va boy intellektual merosni birlashtiruvchi umummilliy innovatsion platforma, yaʼni “intellektual xab”ga aylantirish uchun qator ishlar amalga oshiriladi.
Bunda:
- axborot-kutubxona markazlarining kitob fondini yangi adabiyotlar bilan yillik toʻldirish darajasini 5 baravarga oshirish;
- axborot-kutubxona markazlarini “Open Access”, “Knowledge Economy”, “Lifelong Learning” kabi tamoyillar asosida “Smart Library” (Aqlli kutubxona) tizimiga tranformatsiya qilish orqali foydalanuvchilar sonini 2 baravarga oshirish;
- axborot-kutubxona markazlarining infratuzilmasini takomillashtirish, moddiy-texnika bazasini modernizatsiyalash koʻrsatkichini 100 foizga yetkazish;
- ilgʻor xorijiy ilmiy-taʼlimiy elektron bazalardan (Oxford University Press, Cambridge University Press, CNKI, East View Information Services, Emerald Publishing, EBSCO, ProQuest, European Respiratory Journal kabi) foydalanish imkoniyatini kengaytirish orqali ilm-fan va taʼlim jarayonlarida axborot-kutubxona resurslaridan foydalanish koʻrsatkichlarini 5 baravarga oshirish;
- axborot-kutubxona markazlarida inklyuziv xizmatlarni yanada kengaytirish uchun SI-texnologiyalari va adaptiv qurilmalar bilan jihozlash, Brayl alifbosidagi axborot-resurslari bilan bosqichma-bosqich taʼminlab borish darajasini 5 baravarga oshirish;
- sohani rivojlantirishga qaratilgan loyihalarni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha mahalliy grantlar miqdorini 3 baravarga oshirish.
- kreativ fikrlovchi, zamonaviy texnologiyalardan foydalanish koʻnikmalariga ega yosh kutubxonachi kadrlarni tayyorlash;
- axborot-kutubxona sohasi vakillarining mehnatga haq toʻlash miqdorlarini oshirish orqali kadrlar qoʻnimsizligini oldini olish, malakali mutaxassislarga boʻlgan ehtiyojni qondirish va mehnat bozorida ushbu kasb jozibadorligini oshirish;
- axborot-kutubxona sohasida uzoq yillar mehnat qilayotgan mutaxassislar hamda oʻzining kreativ loyihalari asosida sohani yanada rivojlantirishda munosib hissa qoʻshgan kutubxonachi kadrlarni eʼtirof qilish va ularni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash.
2026-yil noyabrga qadar oliy taʼlim muassasalarida axborot-kutubxona yoʻnalishi boʻyicha kadrlarni ilgʻor xorijiy davlatlar tajribasi hamda zamonaviy texnologiyalardan foydalangan holda oʻqitish boʻyicha takliflar tayyorlash belgilangan.
Shuningdek, 23-avgust kunini “Axborot-kutubxona xodimlari kuni” sifati belgilash toʻgʻrisidagi qonunni qabul qilish taklif etilmoqda.
Bunda, quyidagilarni inobatga olish nazarda tutilmoqda:
- oʻzining uzoq yillik mehnati bilan kutubxonachilik sohasini rivojlantirishda munosib xizmat koʻrsatgan axborot-kutubxona vakillari hamda fahriylar davlat mukofotlari bilan taqdirlash;
- kutubxona vakillari, ayniqsa, yoshlar oʻrtasida Respublika darajasidagi koʻrik-tanlovlar, shuningdek, xalqaro va mahalliy darajadagi anjuman va forumlar, kitob koʻrgazma-yarmarkalarini oʻtkazish;
- tashkil etilgan koʻrik-tanlovlarda respublika bosqichi gʻoliblarini esdalik sovgʻalari, bir martalik pul mukofotlari, maxsus statuyetka hamda “Axborot-kutubxona aʼlochisi” koʻkrak nishoni bilan ragʻbatlantirish.
Bundan tashqari, sunʼiy intellekt texnologiyalaridan keng foydalangan holda “Yagona raqamli kutubxona” loyihasini ishga tushirish rejalashtirilmoqda. Bunda:
- kitobxonlarga yanada qulaylik yaratish maqsadida Milliy kutubxona va barcha axborot-kutubxona markazlari hamda ularda mavjud axborot-resurslarni bir makonda birlashtiruvchi maxsus elektron platformani ishlab chiqish;
- axborot resurslarini raqamlashtirish va avtomatik tanib olish tizimlarini ishlab chiqish;
- nashrlarni kataloglashtirish va tasniflash;
- foydalanuvchilarga qoʻshimcha interaktiv xizmatlar koʻrsatish koʻzda tutilgan.
