Sun’iy intellekt ta’lim sifatini oshiradi: talabalar o‘rtasida so‘rovnoma o‘tkazildi

Sun’iy intellekt ta’lim sifatini oshiradi: talabalar o‘rtasida so‘rovnoma o‘tkazildi

O‘zbekistonlik talaba va o‘quvchilar o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovnoma natijalariga ko‘ra, ishtirokchilarning asosiy qismi sun’iy intellektdan o‘rtacha miqdorda foydalanishini ma’lum qilgan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Shuningdek, ayrim ishtirokchilar vazifalarni tayyorlashda AI’ning o‘rni muhim ekanini ta’kidlagan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Talimxabarlari.uz sayti tomonidan talabalarning taʼlim jarayonida sunʼiy intellekt (AI) texnologiyalaridan foydalanish darajasini oʻrganish maqsadida anonim soʻrovnoma oʻtkazildi.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Unda bir qancha respondentlar oʻz fikrlari bilan ishtirok etdi.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Soʻrovnoma natijalariga koʻra:⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

— 6,9 foiz ishtirokchi taʼlim jarayonida sunʼiy intellekt vositalaridan deyarli foydalanmasligini bildirgan;⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

— 41,4 foiz respondent AIʼdan koʻp foydalanishini maʼlum qilgan;⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

— 51,7 foiz koʻrsatkich esa taʼlim jarayonida sunʼiy intellekt vositalaridan oʻrtacha darajada foydalanib turadigan talabalarga toʻgʻri kelgan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Bu natijalar talabalarning koʻpchiligi sunʼiy intellektdan maqsadli tarzda foydalanib turishini koʻrsatadi.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Sun’iy intellekt ta’lim sifatini oshiradi: talabalar o‘rtasida so‘rovnoma o‘tkazildi⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Soʻrovnoma ishtirokchilari AIʼdan asosan topshiriqlarni bajarishda, kerakli maqola va adabiyotlarni izlashda, murakkab mavzularni sodda va tushunarli tarzda izohlab berishda hamda tezkor savollar tuzishda foydalanayotganini taʼkidlagan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Sunʼiy intellekt sizning oʻqish samaradorligingizga qanday taʼsir koʻrsatmoqda? degan savolga Chirchiq davlat pedagogika universiteti 3-bosqich talabasi quyidagicha javob yozib qoldirgan:⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

— Topshiriqlarni bajarishda oʻzimga kerakli maqola va adabiyotlarni izlashda hamda oʻqituvchidan yaxshi tushuna olmaganlarimni sodda tarzda tushunishda sunʼiy intellektdan foydalanaman.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

“AI vositalari yordamida tayyorlangan vazifalar va oʻzingiz mustaqil bajargan vazifalar sifat jihatdan qanday farq qiladi?” degan savolga talabalar turlicha fikr bildirishgan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Baʼzi ishtirokchilar AI tayyorlagan ishlarni mukammalroq, sifatliroq, tartibliroq deb baholagan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Ularning fikricha, sunʼiy intellekt yordamida tayyorlangan vazifalar ancha puxta va tizimli chiqadi.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

ʼʼBu aynan qaysi vazifa turiga oidligiga qarab koʻproq farq qiladi.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Masalan, agar taqdimot tayyorlash kerak boʻlsa koʻpincha men oʻzim mustaqil ravishda internet va adabiyotlardan izlanib yarataman.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Baʼzida esa aniqroq tahlil yoki faktlar kerak boʻladi.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Bunday vaziyatda men uchun eng toʻgʻri tanlov AIʼdirʼʼ, — deydi Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 1-bosqich talabasi.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Biroq boshqa talabalar oʻzlari mustaqil bajargan vazifalar yaxshiroq va foydaliroq ekanini taʼkidlagan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Ularning fikricha, mustaqil ishlangan topshiriqlar bilimni mustahkamlaydi va mavzuni chuqurroq tushunishga yordam beradi.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Ayrimlar esa farq qilmaydi yoki vazifa turiga bogʻliq deya javob bergan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Shuningdek, ayrimlar AI har doim ham mukammal emasligini, baʼzan xatolar qilishi yoki notoʻgʻri maʼlumot berishi mumkinligini qayd etgan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

“Sunʼiy intellektdan muntazam foydalanish talabaning mustaqil fikrlash va yozma savodxonlik darajasiga qanday taʼsir koʻrsatadi?” degan savolga koʻpchilik salbiy fikr bildirgan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Koʻplab talabalar AIʼdan ortiqcha foydalanish:⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

  • mustaqil fikrlash doirasini toraytirishi,
  • yozma savodxonlikni pasaytirishi,
  • dangasalikni kuchaytirishi mumkinligini bildirgan.

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Ayrimlar esa barchasi qay maqsadda foydalanishga bogʻliq ekanini taʼkidlagan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Ularning fikricha, agar AI yordamchi vosita sifatida oqilona qoʻllansa, salbiy oqibatlar yuzaga kelmaydi.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

ʼʼAvvalo, sunʼiy intellektdan toʻgʻri foydalanishni bilish kerak.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Insonning oʻzida oʻrganish hissi, oʻziga nimadir olish istagi boʻlsa, AI shunchaki bir yordamchi doʻst xolos.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Ammo muntazam hamma narsada unga murojaat qilish ham odamni qaram qilib qoʻyadiʼʼ, — deydi yana bir talaba.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

‘‘AIʼdan foydalangan imtihonlaringizdan AI siz ham oʻta olarmidingiz?’’ savoliga esa quyidagicha natija koʻrsatilgan:⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Sun’iy intellekt ta’lim sifatini oshiradi: talabalar o‘rtasida so‘rovnoma o‘tkazildi⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

“Sunʼiy intellektdan foydalanish taʼlim sifatini oshiradimi yoki uni zaiflashtiradimi?” degan savol ham turli qarashlarni yuzaga chiqardi.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Ishtirokchilarning maʼlum bir qismi AI taʼlim sifatini oshirishini, yangi bilim va gʻoyalar berishini, oʻqishni yengillashtirishini taʼkidlagan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

ʼʼTaʼlim sifatini oshirishi ham mumkin.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Chunki sunʼiy intellekt yaxshi gʻoyalar ham beradi va yoʻnaltiradi.Lekin unga juda koʻp bogʻlanib qolish kerak emas.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Aks holda, inson fikrlashdan toʻxtab qolishi mumkinʼʼ, — deya izoh qoldirgan Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti 2-bosqich talabasi.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Boshqa bir qismi esa aksincha, sunʼiy intellektga haddan tashqari bogʻlanish taʼlim sifatini zaiflashtirishi mumkinligini bildirgan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Umuman olganda, soʻrovnoma natijalari shuni koʻrsatadiki, sunʼiy intellekt allaqachon talabalar hayotining muhim qismiga aylangan.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Biroq undan qay maqsadda foydalanish, boshqalarning ishini koʻchirib oʻziniki deb koʻrsatmaslik va odamlarning oʻz fikri bilan oʻylashi muhim masala boʻlib qoldi.⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

 ⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Siz ham o‘z fikrlaringizni quyidagi so‘rovnoma orqali yozib qoldirishingiz mumkin: So‘rovnoma⁠⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠