Bunday bolalarni uy va maktabda qo’llab-quvvatlash juda muhim, chunki ular asosiy oqim (o‘ng qo‘llik) standartlariga moslashishda qo‘shimcha qiyinchiliklarga duch kelishadi. Ba’zi tavsiyalarni keltirib o’tamiz:
Uy sharoitida qo‘llab-quvvatlash
Majburlamang: Bola tabiiy ravishda chap qo‘lda yozsa, uni o‘ng qo‘lga o‘tkazishga urinmang.
Bu nutq, yozuv va diqqat jarayonlariga salbiy ta’sir qilishi mumkin.
To‘g‘ri o‘tirish va qog‘oz joylashuvi: Stolda chap tarafda o‘tirishi qulayroq bo‘ladi.
Qog‘oz yuqori chap tomonga qiyshaytirilsa, qo‘l “qiyshayib” qolmaydi va yozuv ravon bo‘ladi.
Maxsus jihozlar: Chap qo‘llar uchun mo‘ljallangan qaychi, qalam, ruchka mavjud.
Ruchkaning uchidan 2–3 sm yuqoridan ushlashni o‘rgating — siyoh surtilib ketmaydi.
Ijobiy munosabat: Bolaga “chapqo‘l bo‘lish — bu yomon emas, balki o‘ziga xoslik” ekanini eslatib turing. Bu o‘ziga ishonchini oshiradi.
Mayda motorik mashqlar: Plastikina, lego, mozaika, rasm chizish — chap qo‘l koordinatsiyasini mustahkamlaydi.
Maktab sharoitida qo‘llab-quvvatlash
O‘qituvchilar uchun: Chapqo‘l bola harflarni orqadan oldinga emas, o‘ngdan chapga emas, chapdan o‘ngga yozishni o‘rganadi. O‘qituvchi bunga sabrli bo‘lishi kerak.
Joylashuv: Partada chap tomonda o‘tirganida yonidagi o‘ng qo‘lda yozadigan bola bilan qo‘llari to‘qnashmaydi.
Yorug‘lik o‘ng tomondan emas, chap tomondan tushishi kerak.
Yozuv tezligini baholash: Ba’zi chapqo‘l bolalar sekinroq yozadi, lekin bu nuqson emas.
O‘qituvchi baholashda shuni inobatga olishi kerak.
Darslik va vositalar: Agar maktabda imkon bo‘lsa, chap qo‘llar uchun maxsus daftar yoki ruchka taqdim etish yaxshi.
Interaktiv darslarda bolaga erkinlik (masalan,doskada chap qo‘l bilan yozishga ruxsat) berish.
Ijobiy muhit yaratish: Bolaga “sen boshqacha” degan emas, balki “sen hamma kabi normal, faqat qo‘ling boshqacha” degan yondashuv bo‘lishi kerak.
Tengdoshlarining kulishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun o‘qituvchi tushuntirish berishi foydali.
