Dunyoning turli mamlakatlarida maktab o‘quv yilining boshlanish sanalari turli xil . Har bir hududning iqlimi, madaniyati, ta’lim tizimi va tarixiy an’analari bu borada muhim rol o‘ynaydi. Shu bois, bir davlatda o‘quvchilar avgust oxirida maktabga qaytsa, boshqasida sentyabr yoki hatto yanvar oyida yangi darslar boshlanadi.
Yevropa mamlakatlari: sentyabr an’anasi
Ko‘plab Yevropa mamlakatlarida o‘quv yili sentyabr boshida start oladi. Masalan, Buyuk Britaniyada maktablar odatda sentyabrning birinchi haftasida ish boshlaydi. Germaniyada esa boshlanish sanasi shtatlarga qarab farq qiladi: ayrim joylarda avgust oxiri, boshqalarida sentyabr o‘rtalarida o‘quvchilar yangi o’quv yilini boshlaydi. Fransiyada o‘quv yili “La rentrée scolaire” deb atalib, odatda sentyabrning birinchi dushanbasida boshlanadi.
Bu tizim yozgi ta’tilning iyun oxiridan sentyabr boshigacha davom etishi bilan bog‘liq.
Amerika Qo‘shma Shtatlari va Kanadada maktablarning katta qismi o‘quv yilini avgust oxiri yoki sentyabr boshida boshlaydi. Lekin ayrim shtatlarda, xususan janubiy hududlarda, darslar hatto avgustning o‘rtalarida ham boshlanishi mumkin.
Osiyo davlatlarida esa vaziyat yanada rang-barang:
Yaponiyada o‘quv yili aprel oyida boshlanadi. Bu bahorning kelishi va yangi hayot bosqichi bilan bog‘liq milliy an’anaga asoslangan. Xitoy va Janubiy Koreyada esa yangi darslar odatda sentyabr boshida boshlanadi.
Hindistonda maktablar taqvimi shtatlarga qarab farqlanadi: ayrim hududlarda iyun oyidan, boshqalarida iyuldan boshlanadi. Janubiy yarimsharda joylashgan davlatlarda o‘quv yilining boshlanishi qishki taqvimga moslashtirilgan.
Avstraliya va Yangi Zelandiyada yangi o‘quv yili yanvar oxiri yoki fevral boshida boshlanadi. Janubiy Afrikada ham maktablar odatda yanvar oyining ikkinchi haftasida ish boshlaydi.
O‘zbekistonda o‘quv yili an’anaviy ravishda 1-sentyabr — Mustaqillik kuni bayramidan keyin boshlanadi. Shu bois, mamlakatda yangi ta’lim yili ko‘tarinki kayfiyatda, bayramona ruhda start oladi.
Demak, maktab o‘quv yilining boshlanish sanasi turli mamlakatlarda turlicha belgilangan bo‘lsa-da, ularning barchasida asosiy maqsad bir xil: bolalar uchun qulay va samarali ta’lim muhitini yaratish. Bu xilma-xillik global ta’lim tizimining qanchalik rang-barang ekanligini yana bir bor ko‘rsatadi.
