Indoneziyadagi o‘rmon yong‘inlari tutuni sabab Singapurda havo ifloslanishi yil davomida eng yuqori darajaga yetdi, Sharqiy Timorda esa maktablar vaqtincha yopildi.
Indoneziyada so‘nggi 11 yildagi eng kuchli o‘rmon yong‘inlari kuzatilmoqda. Yong‘inlar tutuni mamlakatda nafas yo‘llari kasalliklari ko‘payishiga, mintaqada esa havo sifati yomonlashishiga sabab bo‘lmoqda.
Joriy yil 14-oktyabr kuni Singapurda havo ifloslanishi darajasi joriy yildagi eng yuqori ko‘rsatkichga yetgan. Sharqiy Timor hukumati esa Indoneziyadagi o‘rmon yong‘inlari tutuni kuchaygani sababli maktablarda an’anaviy ta’limni vaqtinchalik to‘xtatdi.
Ma’lum qilinishicha, Singapurning g‘arbiy qismida PM 2.5 deb ataluvchi mayda zarrachalarning bir soatlik konsentratsiyasi har kub metr uchun 284 mikrogrammga yetgan. Bu ko‘rsatkich joriy tutunli davrda ilk bor Singapur Milliy atrof-muhit agentligi tasnifidagi “juda yuqori” darajaga ko‘tarilgan.
Sharqiy Timor hukumati bayonotida qo‘shni hududlar yoki mamlakatlardagi o‘rmon yong‘inlari tufayli havodagi ifloslantiruvchi zarrachalar ko‘paygani sababli joriy yil 15-oktyabrdan boshlab uch kun davomida maktablarda yuzma-yuz ta’lim to‘xtatilishi ma’lum qilingan.
Bayonotda Indoneziya nomi bevosita tilga olinmagan. Biroq Sharqiy Timor Indoneziyaning Sharqiy Nusa-Tenggara provinsiyasining bir qismi bilan bir orolda joylashgan. Ushbu hududda ham bir nechta yong‘in o‘choqlari aniqlangan.
El-Ninyo hodisasi bilan bog‘liq quruq ob-havo sharoiti Indoneziyada so‘nggi 11 yildagi eng kuchli o‘rmon yong‘inlariga sabab bo‘lmoqda. Yong‘inlar tutuni mamlakatda nafas yo‘llari kasalliklari ko‘payishiga va mintaqada havo sifati keskin yomonlashishiga olib kelgan. Malayziyaning bir nechta shtatida ham tutun sababli maktablar yopilgan.
Avvalroq ham 2015-yil oktyabr oyida Indoneziyadagi o‘rmon yong‘inlari oqibatida Singapurning g‘arbiy qismida PM 2.5 zarrachalari konsentratsiyasi har kub metr uchun 471 mikrogrammga yetgan. Bu mamlakatda qayd etilgan rekord ko‘rsatkich bo‘lgan.
Indoneziya prezidenti Prabovo Subianto yong‘inlarni o‘chirish uchun qo‘shimcha kuch va resurslarni safarbar etishni buyurgan.
2026-yil 14-oktyabr kuni bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida Siyosiy va xavfsizlik masalalari bo‘yicha muvofiqlashtiruvchi vazirlik rasmiysi Xoni Havana holatni yaxshilash ustida ishlanayotganini bildirgan.
Uning aytishicha, Indoneziyada yong‘inlarga qarshi kurashayotgan xodimlar soni sentyabr o‘rtalaridagi qariyb 44 ming nafardan 69 ming nafardan oshgan. Shuningdek, yong‘inlarni samaraliroq o‘chirish uchun maxsus kimyoviy moddalar yordamida yangi usullar sinovdan o‘tkazilmoqda.
Tabiiy ofatlarni kamaytirish agentligi vakili Berton Panjaytanning aytishicha, rasmiylar torfli hududlardagi yong‘inlarni o‘chirishda qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Bunday yong‘inlar yer ostida sekin tutab yonadi va istalgan vaqtda yana alangalanishi mumkin.
Bu muammoni hal qilishning yagona yo‘li — uzoq davom etadigan yomg‘ir, — degan u.
Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari tashqi ishlar vazirlari noyabr oyi ASEAN yig‘ilishida bir mamlakatdan boshqasiga tarqalayotgan tutun muammosini muhokama qilishga tayyorlanmoqda. Shu bilan birga, mintaqada Indoneziyaga nisbatan tanqidlar kuchaymoqda.
Avvalroq, Eron poytaxtida barcha oʻquv muassasalari havo ifloslanishi sabab yopilgani haqida xabar berilgandi.
