Raqamlashtirish tobora ta’lim tizimini egallab bormoqda, biroq maktab o‘quvchilari va talabalarning stolida hanuz kitoblar ustun o‘rin tutadi. Turli tadqiqotlar yoshga qarab qaysi format qulayroq ekanini ko‘rsatib berdi.
Bolalar uchun format muhim emas
Merilend universiteti olimlari tomonidan 2017-yilda o‘tkazilgan tadqiqotga ko‘ra, 5–6 yoshli bolalar qisqa matnlarni o‘qishda bosma yoki elektron formatda bir xil natija ko‘rsatadi.
Shu bilan birga, yangi so‘zlarni eslab qolish elektron kitob orqali samaraliroq bo‘lib chiqdi. Biroq texnologik imkoniyatlar hali kattalarning tirik yordamini to‘liq bosa olmaydi: bolaga qog‘oz kitobni kattalar bilan ovoz chiqarib o‘qish hanuz foydaliroq.
O‘smirlar tez, ammo yuzaki o‘qiydi
2020-yilda Pushkin instituti tadqiqotchilari Rossiyaning 54 hududidan 568 nafar (o‘rtacha yoshi 14) o‘quvchilarni onlayn so‘rovdan o‘tkazdi.
Ko‘pchilik o‘smirlar ekrandan tezroq o‘qishini tan oldi, ammo ular tezroq charchab, qiziqishi so‘nib, diqqatni jamlashda qiynalishi hamda bosma kitobga qaraganda o‘qilganini yodda saqlash qiyinroq ekanini qayd etishdi.
Talabalar qog‘ozni afzal ko‘radi
Xalqaro miqyosdagi tadqiqotga (21 mingdan ortiq talaba, 33 mamlakat) ko‘ra, aksariyat talabalarning tanlovi qog‘ozli o‘quv materiallari bo‘ldi:
71 foiz – bosma kitobni tanlaydi;
20,3 foiz – qat’iy afzallikka ega emas;
8,7 foiz – elektron formatni afzal ko‘radi.
Mamlakatlarga qarab nisbatlar o‘zgaradi, biroq umumiy tendensiya hamma joyda qog‘oz tarafdorlari ustun ekanini ko‘rsatmoqda.
Bosma kitob har doim ham ustun emas
Elektron variantlarning ham afzalliklari bor. Xalqaro elektron kitoblar kunida tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ba’zida ekran, ba’zida esa qog‘oz samaraliroq bo‘lishi mumkin.
