O‘zbekistonda xorijda olingan ilmiy darajalarni tan olish tartibi yangilandi: endilikda hujjatlar elektron tizim orqali qabul qilinib, belgilangan muddatlarda ekspertizadan o‘tkaziladi hamda ijobiy xulosa asosida rasmiy guvohnoma beriladi. Yangi reglament jarayonning aniq bosqichlari, to‘lov tartibi va natijalarni elektron shaklda saqlash mexanizmini belgilab berdi.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-apreldagi 161-son qarori bilan “Xorijiy davlatlarda ilmiy daraja olganlik toʻgʻrisidagi hujjatlarni tan olish boʻyicha davlat xizmatini koʻrsatish”ning maʼmuriy reglamenti tasdiqlandi. Mazkur reglament xorijda olingan ilmiy darajalarni O‘zbekiston Respublikasida tan olish tartibini, xizmat ko‘rsatish bosqichlari, muddatlari hamda ishtirok etuvchi vakolatli organlarning vakolatlarini aniq belgilab beradi.
Unga ko‘ra, xorijiy davlatlarning attestatsiya organlari yoki ularning qonunchiligiga muvofiq faoliyat yurituvchi oliy ta’lim tashkilotlari tomonidan berilgan ilmiy daraja haqidagi hujjatlar vakolatli organ tomonidan ko‘rib chiqiladi. Bunda hujjatlar mazmuni va haqiqiyligi ekspertizadan o‘tkazilishi mumkin. Ayrim hollarda esa, belgilangan mezonlar asosida ilmiy ekspertizasiz to‘g‘ridan-to‘g‘ri tan olish va nostrifikatsiya qilish ham nazarda tutilgan.
Mazkur davlat xizmatidan foydalanish uchun talabgor belgilangan tartibda murojaat qiladi. Xususan, u davlat xizmatlari markazlariga bevosita murojaat qilishi yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali — my.gov.uz orqali ro‘yxatdan o‘tgan holda elektron shaklda ariza yuborishi mumkin. Bu tartib ariza topshirish jarayonining qulayligini ta’minlaydi va murojaatlarni markazlashgan tizim orqali qabul qilish imkonini yaratadi.
Ariza bilan birga talabgor tomonidan bir qator hujjatlar ilova qilinadi. Jumladan, ilmiy daraja olganlik to‘g‘risidagi hujjatning notarial tasdiqlangan nusxasi hamda dissertatsiyaning nusxasi taqdim etilishi lozim. Ushbu hujjatlar vakolatli organ tomonidan ko‘rib chiqilib, ularning to‘liqligi va ishonchliligi baholanadi.
Davlat xizmatini ko‘rsatish uchun belgilangan tartibda yig‘im undiriladi. Xususan, ilmiy daraja to‘g‘risidagi hujjatni tan olish bo‘yicha davlat xizmatini ko‘rsatganlik uchun talabgordan bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida to‘lov olinadi.
Hujjatlarning haqiqiyligi tasdiqlangandan so‘ng, ular belgilangan tartibda ilmiy ekspertizadan o‘tkaziladi. Mazkur jarayon odatda 20 kun muddat ichida amalga oshiriladi. Ekspertiza davomida taqdim etilgan dissertatsiya va unga oid materiallar ilmiy mezonlarga muvofiqligi nuqtayi nazaridan baholanadi.
Ekspertiza yakunlariga ko‘ra, tegishli xulosa beriladi. Ijobiy xulosa asosida ilmiy daraja hujjati nostrifikatsiya qilinadi va talabgorga belgilangan namunadagi guvohnoma rasmiylashtirib beriladi. Salbiy xulosa berilgan taqdirda esa hujjatni tan olish rad etiladi.
Davlat xizmatini ko‘rsatish natijasida shakllantirilgan guvohnomalar elektron shaklda rasmiylashtiriladi hamda elektron hujjatlar repozitoriysida saqlanadi. Bu esa hujjatlarning saqlanishi, ularning haqiqiyligini tekshirish hamda keyinchalik foydalanish jarayonini yanada qulaylashtiradi.
Avvalroq, nufuzli xorijiy oliy ta’lim tashkilotlarida ilmiy daraja olgan mutaxassislarga ipoteka krediti berilishi ma’lum qilingan edi.
