Россияда муҳандислик ёки аниқ фанларга нисбатан энг кўп диссертациялар иқтисодиёт соҳасида ҳимоя қилинмоқда. Бу ҳақда Олий аттестация комиссиясининг (ОАК) сўнгги пленумида тақдим этилган таҳлил натижаларига таяниб маълум қилди.
Унда, умумий статистика билан бирга, экспертлар қонунбузарликлар сонининг ошганини қайд этиб, назоратни кучайтириш, шунингдек, ёш олимларни қўллаб-қувватлаш чораларини таклиф қилган.
Россия Фанлар академияси (РФА) раҳбари Геннадий Красников кириш сўзида шундай деган: РФАнинг 300 йиллиги кунларида Президент томонидан берилган топшириқлар давлат илмий аттестация тизимида жиддий ўзгаришларга олиб келган.
«Биз Россия фан ва олий таълим вазири Валерий Николаевич Фалков билан биргаликда ўтган йилнинг 1 августида давлат илмий аттестация тизимини такомиллаштириш бўйича Режани тасдиқладик.
Бу режа Россия Фанлар академияси томонидан Россия Федерацияси Ҳукуматининг кўмагида мамлакат илмий салоҳиятини мустаҳкамлаш, ягона илмий сиёсатни шакллантириш, фундаментал ва амалий илм-фан ривожланишининг комплекс, стратегик кўринишини яратишга қаратилган кенг қамровли ишларнинг бир қисмидир», — деган Геннадий Красников.
Россия фан ва олий таълим вазири Валерий Фалковнинг таъкидлашича, эндиликда Россия Фанлар академияси (РФА) экспертлик фаолиятини бошқариш, эксперт ишларини мувофиқлаштириш ва диссертацион ишлар сифатини назорат қилиш бўйича тўлиқ масъулиятни зиммасига олади.
«РФАга юкланган янги вазифалар, илмий жамоатчиликнинг янада ортган роли билан бирга, Фан ва олий таълим вазирлиги, Олий аттестация комиссияси ва Россия Фанлар академияси ўртасида давлат илмий аттестацияси тизимини ривожлантириш бўйича барча масалаларда янги ҳамкорлик механизмини йўлга қўймоқда», — деди Фалков.
Йиғилиш давомида Олий аттестация комиссияси бош илмий котиби Дмитрий Иванов маълум қилдики, илмий даража ҳимоялари бўйича энг кўп ишлар техника, тиббиёт ва биология фанларига тўғри келган. Бироқ, аниқ мутахассисликлар ичида эса етакчи ўринни «минтақавий ва тармоқ иқтисодиёти» эгаллаб турибди. Айнан шу йўналишда энг кўп номзодлик ва докторлик диссертациялари ҳимоя қилинмоқда.
Сўнгги бир ярим йилда комиссия докторлик илмий даражасини бериш бўйича 1 185 ишни кўриб чиққан (шундан атиги 21 таси рад этилган). Шунингдек, 8 607 та номзодлик диссертацияси кўриб чиқилган, улардан фақат 44 таси рад этилган.
Докторлик даражасини олишнинг ўртача ёши — 46 ёш бўлиб, фақатгина 31 фоиз изланувчилар 40 ёшга тўлгунча ҳимояни якунлайди.
Номзодлик ҳимоялари, одатда, 34 ёшда амалга оширилади, уларнинг учдан икки қисми 35 ёшгача диссертацияларини ҳимоя қилмоқда. Фақатгина 17 фоиз докторлик даражаси эгаси расмий докторантура босқичидан ўтган, бу эса илмий тайёргарликда барқарорлик етишмаслигини кўрсатган.
«Бизда йилдан йилга техника фанлари етакчилик қилмоқда, аммо энг кўп ҳимоялар — иқтисодиёт бўйича»,— Дмитрий Иванов, ОАК бош илмий котиби.
Энг катта хавотир мустақил равишда илмий даражалар бериш ҳуқуқига эга бўлган ташкилотлар фаолияти билан боғлиқ.
2023 йил якунларига кўра, 1 524 та диссертация кенгашидан 609 таси иш фаолиятида қоидабузарликларга йўл қўйган. Танлаб текширилган 384 диссертациянинг 21 таси ОАК талабларига жавоб бермаган. Бу эса мутахассисликка мос келмаслик, илмий янгиликнинг йўқлиги ёки етарли илмий нашрларнинг бўлмагани каби камчиликларни ўз ичига олади.
Шунингдек, ҳисобот даврида 201 нафар шахсни илмий даражадан маҳрум қилиш бўйича аризалар қаноатлантирилган, 188 та янги диссертация кенгаши ташкил этилган, 60 таси эса фаолиятини тўхтатган.
Олий аттестация комиссияси бош илмий котиби Дмитрий Иванов бундай аризалар учун даъво муддати 10 йилдан 3 йилгача қисқартирилишини таклиф этган. Айниқса, докторлик диссертациялари устида ишлаётган ёш олимларни молиявий қўллаб-қувватлаш амалиётига қайтишга чақирган.
Унда, умумий статистика билан бирга, экспертлар қонунбузарликлар сонининг ошганини қайд этиб, назоратни кучайтириш, шунингдек, ёш олимларни қўллаб-қувватлаш чораларини таклиф қилган.
Россия Фанлар академияси (РФА) раҳбари Геннадий Красников кириш сўзида шундай деган: РФАнинг 300 йиллиги кунларида Президент томонидан берилган топшириқлар давлат илмий аттестация тизимида жиддий ўзгаришларга олиб келган.
«Биз Россия фан ва олий таълим вазири Валерий Николаевич Фалков билан биргаликда ўтган йилнинг 1 августида давлат илмий аттестация тизимини такомиллаштириш бўйича Режани тасдиқладик.
Бу режа Россия Фанлар академияси томонидан Россия Федерацияси Ҳукуматининг кўмагида мамлакат илмий салоҳиятини мустаҳкамлаш, ягона илмий сиёсатни шакллантириш, фундаментал ва амалий илм-фан ривожланишининг комплекс, стратегик кўринишини яратишга қаратилган кенг қамровли ишларнинг бир қисмидир», — деган Геннадий Красников.
Россия фан ва олий таълим вазири Валерий Фалковнинг таъкидлашича, эндиликда Россия Фанлар академияси (РФА) экспертлик фаолиятини бошқариш, эксперт ишларини мувофиқлаштириш ва диссертацион ишлар сифатини назорат қилиш бўйича тўлиқ масъулиятни зиммасига олади.
«РФАга юкланган янги вазифалар, илмий жамоатчиликнинг янада ортган роли билан бирга, Фан ва олий таълим вазирлиги, Олий аттестация комиссияси ва Россия Фанлар академияси ўртасида давлат илмий аттестацияси тизимини ривожлантириш бўйича барча масалаларда янги ҳамкорлик механизмини йўлга қўймоқда», — деди Фалков.
Йиғилиш давомида Олий аттестация комиссияси бош илмий котиби Дмитрий Иванов маълум қилдики, илмий даража ҳимоялари бўйича энг кўп ишлар техника, тиббиёт ва биология фанларига тўғри келган. Бироқ, аниқ мутахассисликлар ичида эса етакчи ўринни «минтақавий ва тармоқ иқтисодиёти» эгаллаб турибди. Айнан шу йўналишда энг кўп номзодлик ва докторлик диссертациялари ҳимоя қилинмоқда.
Сўнгги бир ярим йилда комиссия докторлик илмий даражасини бериш бўйича 1 185 ишни кўриб чиққан (шундан атиги 21 таси рад этилган). Шунингдек, 8 607 та номзодлик диссертацияси кўриб чиқилган, улардан фақат 44 таси рад этилган.
Докторлик даражасини олишнинг ўртача ёши — 46 ёш бўлиб, фақатгина 31 фоиз изланувчилар 40 ёшга тўлгунча ҳимояни якунлайди.
Номзодлик ҳимоялари, одатда, 34 ёшда амалга оширилади, уларнинг учдан икки қисми 35 ёшгача диссертацияларини ҳимоя қилмоқда. Фақатгина 17 фоиз докторлик даражаси эгаси расмий докторантура босқичидан ўтган, бу эса илмий тайёргарликда барқарорлик етишмаслигини кўрсатган.
«Бизда йилдан йилга техника фанлари етакчилик қилмоқда, аммо энг кўп ҳимоялар — иқтисодиёт бўйича»,— Дмитрий Иванов, ОАК бош илмий котиби.
Энг катта хавотир мустақил равишда илмий даражалар бериш ҳуқуқига эга бўлган ташкилотлар фаолияти билан боғлиқ.
2023 йил якунларига кўра, 1 524 та диссертация кенгашидан 609 таси иш фаолиятида қоидабузарликларга йўл қўйган. Танлаб текширилган 384 диссертациянинг 21 таси ОАК талабларига жавоб бермаган. Бу эса мутахассисликка мос келмаслик, илмий янгиликнинг йўқлиги ёки етарли илмий нашрларнинг бўлмагани каби камчиликларни ўз ичига олади.
Шунингдек, ҳисобот даврида 201 нафар шахсни илмий даражадан маҳрум қилиш бўйича аризалар қаноатлантирилган, 188 та янги диссертация кенгаши ташкил этилган, 60 таси эса фаолиятини тўхтатган.
Олий аттестация комиссияси бош илмий котиби Дмитрий Иванов бундай аризалар учун даъво муддати 10 йилдан 3 йилгача қисқартирилишини таклиф этган. Айниқса, докторлик диссертациялари устида ишлаётган ёш олимларни молиявий қўллаб-қувватлаш амалиётига қайтишга чақирган.
