Bug Bounty жамоаси Диланга дастурда 13 ёшидан бошлаб иштирок этишига имкон бериш учун шартларни ўзгартиришига тўғри келди. Унга шунингдек, Microsoft хавфсизлигига жавобгар (MSRC) гуруҳи билан ишлаш таклиф қилинган.
Дилан ҳозирда гуруҳнинг энг ёш ва энг самарали аъзоси. 2024 йили ёзда у 20 та заифликларни топди, яқинда эса Zero Day Quest хакерлик чемпионатида 3-ўринни эгаллаган.
Энди у Microsoft Security Center (MSRC) билан ҳамкорлик қилган энг ёш хавфсизлик тадқиқотчисига айланган. Унинг киберхавфсизликка бўлган йўли илҳомлантиради — бу қизиқиш, қатъият ва дунёни ўзгартириш истагидан келиб чиққан.
Бошидан бошлаб хавфсизлик сари
Диланнинг технологияга қизиқиши жуда эрта бошланган. Кўпчилик болалар сингари, у Scratch билан — оддий ўйинлар ва анимациялар яратиш учун мўлжалланган визуал дастурлаш тили билан танишган. Аммо Дилан учун Scratch шунчаки ўйинчоқ эмасди; бу катта сафарнинг бошланиши эди.
У тез орада HTML ва бошқа тилларни ўрганишга ўтган. 5-синфга келиб, таълим платформаларининг манба кодини таҳлил қиладиган бўлган. Бир тажрибаси — дарсларни тугатмасдан ўйинларни очиш — унга бироз муаммо келтирди, аммо тизимларнинг қандай ишлашини тушунишга бўлган қизиқишини янада кучайтирган.
Бу қизиқиш CОVID-19 пандемияси даврида янада чуқурлашди. Мактаби ўқувчиларга Теаms учрашувларини яратишни тақиқлагандан сўнг, Дилан Outlook орқали бу чекловларни четлаб ўтди. Бу қоидаларни бузиш эмас, балки изоляция даврида синфдошларини боғлаб туриш учун йўл топиш эди. Бу унинг муаммоларни ҳал қилувчи инсон сифатида шаклланаётганидан далолат берарди.
Диланнинг биринчи заифлик кашфиёти
Кейинчалик, мактаби ўқувчиларга Теаms чатларини яратишни ҳам блоклагандан сўнг, Дилан таслим бўлмасдан ижодкорлик билан ёндашган. Мулоқот имкониятларини тиклаш истаги уни хавфсизлик тадқиқотига олиб кирди. 9 ой давомида мустақил ўрганиш, изланиш ва синов-тажрибалардан сўнг, у исталган Теаms гуруҳини эгаллаб олиш имконини берадиган заифликни аниқлаган. Бу ютуқ уни масъулиятли ахборот бериш дунёсига олиб кирди ва MSRC билан алоқаларини бошлаб берган.
Кўп ўтмай, Дилан Microsoftʼга биринчи расмий заифлик ҳақидаги ҳисоботини юборди. Бунга жавобан Bug bounty жамоаси дастур қоидаларини ўзгартириб, 13 ёшдан бошлаб тадқиқотчиларнинг иштирок этишига рухсат берди. Шу вақтдан бери Дилан MSRC билан яқиндан ишлаб келмоқда ва ёши учун жуда юқори техник билим ҳамда профессионалликни намоён этмоқда.
MSRC билан ҳамкорлик
Диланнинг мулоқот қобилияти унинг техник маҳорати каби таъсирли. У MSRC нинг дастлабки баҳоларига рози бўлмаган пайтларда ҳам ўз фикрини эҳтиром билан билдириши билан танилган — доимо уларнинг нуқтаи назарини тушунишга ва ўз қарашларини аниқ тушунтиришга интилади. Бундай ўйланган ёндашув унга ҳурмат олиб келди ва сезиларли натижаларга эришишга ёрдам берган.
Бунга яққол мисол: Дилан Authenticator Broker хизматидаги заифликни тақдим этди, дастлаб у MSRC томонидан дастур доирасидан ташқари деб топилган. Аммо Дилан аниқ ва конструктив мулоқот орқали ушбу муаммонинг кенгроқ оқибатларини тушунтиришга ёрдам берди. Натижада, бу муаммо тан олинди, шунингдек, Буг Боунтй дастурининг доираси келгуси аризалар учун кенгайтирилган — бу Диланнинг таъсирининг яққол исботидир.
Қийинчиликлар ва ютуқлар
Ютуқларига қарамай, Диланнинг йўли осон бўлмаган. У тушунарсиз ҳисоботлар ва муваффақиятсизликларга дуч келган, аммо бунга қарши туришга уни оиласи — онаси, отаси, тутинган ота-онаси ва бувилари-бувалари ёрдам берганини айтган.
Унинг йўли фақат техник эмас эди. Пандемия даврида Дилан соғлиғи билан боғлиқ муаммо туфайли овозини йўқотди ва уни тиклаш учун икки марта жарроҳлик амалиётини бошдан кечирган. Бу тажриба унинг иродасини ва матонатини янада мустаҳкамлаган.
Диланнинг кейинги режалари
Ҳозирда ўрта мактабнинг кичик синфида ўқиётган Дилан ўқишни турли тўгараклар билан бирга олиб бормоқда — Science Olimpiad, математика мусобақалари, сузиш, велосипед ҳайдаш ва виолончель чалиш билан шуғулланаган. У ўтган ёзда яккаси 20 та заифлик ҳисоботини топширган, бу эса ундан аввалги умумий олти ҳисоботдан анча кўп.
У 2022 ва 2024 йилларда MSRC нинг «Энг қимматли тадқиқотчилар» рўйхатига киритилган. 2025 йил апрель ойида Дилан Вашингтон штатидаги Редмонд шаҳрида ўтказилган Microsoftʼнинг Zero Day Quest — етакчи хакерлик мусобақасида қатнашиб, 3-ўринни эгаллаган. Бу уни глобал миқёсдаги энг яхши тадқиқотчилар қаторига олиб чиққан.
Банд дарс жадвалига қарамай, Дилан хавфсизлик тадқиқотларини ҳали ҳам қизиқарли хобби деб билади. У ўрганиш, янги заифликларни кашф этиш ва жамоага фойда келтиришга иштиёқманд. Келажакда у киберхавфсизлик, илм-фан ёки фуқаролик фаолияти соҳасида ишлаш каби турли имкониятларга очиқ.
Дилан, шунингдек, хавфсизлик конференцияларида иштирок этишни орзу қилади, имконият бўлганида бошқа тадқиқотчилар билан учрашишни ва энг яхшиларидан ўрганишни истайди. Унинг ҳикояси бошқа ёш тадқиқотчилар учун илҳом манбаи — ёш чегараси йўқ, энг муҳими ижодкорлик, қатъият ва ўрганишга тайёрликдир.
