Қоғоз ва экран: Қайси ёшда қай бири қулайроқ?

Қоғоз ва экран: Қайси ёшда қай бири қулайроқ?

Рақамлаштириш тобора таълим тизимини эгаллаб бормоқда, бироқ мактаб ўқувчилари ва талабаларнинг столида ҳануз китоблар устун ўрин тутади. Турли тадқиқотлар ёшга қараб қайси формат қулайроқ эканини кўрсатиб берди.

 

Болалар учун формат муҳим эмас

 

Мериленд университети олимлари томонидан 2017 йилда ўтказилган тадқиқотга кўра, 5–6 ёшли болалар қисқа матнларни ўқишда босма ёки электрон форматда бир хил натижа кўрсатади.

 

Шу билан бирга, янги сўзларни эслаб қолиш электрон китоб орқали самаралироқ бўлиб чиқди. Бироқ технологик имкониятлар ҳали катталарнинг тирик ёрдамини тўлиқ боса олмайди: болага қоғоз китобни катталар билан овоз чиқариб ўқиш ҳануз фойдалироқ.

 

Ўсмирлар тез, аммо юзаки ўқийди

 

2020 йилда Пушкин институти тадқиқотчилари Россиянинг 54 ҳудудидан 568 нафар (ўртача ёши 14) ўқувчиларни онлайн сўровдан ўтказди.

 

Кўпчилик ўсмирлар экрандан тезроқ ўқишини тан олди, аммо улар тезроқ чарчаб, қизиқиши сўниб, диққатни жамлашда қийналиши ҳамда босма китобга қараганда ўқилганини ёдда сақлаш қийинроқ эканини қайд этишди.

 

Талабалар қоғозни афзал кўради

 

Халқаро миқёсдаги тадқиқотга (21 мингдан ортиқ талаба, 33 мамлакат) кўра, аксарият талабаларнинг танлови қоғозли ўқув материаллари бўлди:

 

71 фоиз – босма китобни танлайди;
20,3 фоиз – қатъий афзалликка эга эмас;
8,7 фоиз – электрон форматни афзал кўради.

 

Мамлакатларга қараб нисбатлар ўзгаради, бироқ умумий тенденция ҳамма жойда қоғоз тарафдорлари устун эканини кўрсатмоқда.

 

Босма китоб ҳар доим ҳам устун эмас

 

Электрон вариантларнинг ҳам афзалликлари бор. Халқаро электрон китоблар кунида тадқиқотлар шуни кўрсатадики, баъзида экран, баъзида эса қоғоз самаралироқ бўлиши мумкин.