2025–2026 ўқув йилидан бошлаб Ўзбекистонда мактаб ўқувчилари учун янги тизим жорий этилмоқда: улар ҳар йили чуқурлаштирилган тиббий кўрикдан ўтказилади. Бунда нафақат умумий саломатлик, балки ўқувчиларнинг физиологик ва антропометрик кўрсаткичлари ҳам баҳоланади, бу эса уларнинг спорт турига қобилияти аниқлашда юзага келади.
Ушбу ёндашув Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 17 июлдаги 447-сон қарори “Ўқувчиларнинг физиология ва антропометрия ҳолатига баҳо бериш орқали уларни спорт турларига йўналиштириш ҳамда спорт турларини оммалаштириш чора-тадбирлари тўғрисида” қарори билан тасдиқланди.
Қандай тартиблар белгиланган:
2025 йил 15 августгача махсус электрон модуль ишга туширилади. Бу модуль ўқувчиларнинг физиологик ва антропометрик ҳолати асосида спорт турларига йўналтиришда фойдаланилади.
Белгиланган муддатгача ҳар бир ўқувчи ҳудуддаги марказий поликлиникаларда чуқурлаштирилган тиббий кўрикдан ўтказилади.
2025/2026 ўқув йили бошидан бошлаб, мактаб ҳамширалари учун ўқув-семинарлар ташкил этилади. Бу семинарлар ўқувчиларнинг аниқ кўрсаткичларини олиш ва улар билан ишлашни ўргатади.
Ҳар бир мактабда яккакураш ва жамоавий олимпия спорт турлари бўйича камида биттадан тўгарак ташкил этилиб, спорт мактаблари мураббийлари жисмоний тарбия ўқитувчилари билан ҳамкорликда ишлайди.
2025 йил 15 сентябргача, энг яхши спорт кўрсаткичларига эга ўқувчилар спорт мактабларига йўналтирилади.
Мазкур ташаббуснинг аҳамияти
Бу реформа ўқувчиларнинг фақат билим даражасини эмас, балки соғлиқ ва жисмоний ҳолатини ҳам баҳолайди. Физиологик ва антропометрик маълумотлар асосида ўқувчиларни аниқ спорт йўналишларига йўналтириш уларнинг қобилиятини тўғри баҳолаш имконини беради. Бу эса спортда иқтидорли ёшларни эрта аниқлаш ва қўллаб‑қувватлашга хизмат қилади.
Мактаб ҳамширалари учун ташкил этилаётган ўқув-семинарлар эса, бу жараённинг сифатли ва тизимли бўлишини таъминлайди. Спорт мактабларининг мураббийлари ва жисмоний тарбия ўқитувчиларининг ҳамкорлиги эса тўгарак ишларини янада самарали қилади.
Бу тизим асосида шаклланадиган электрон модуль ва маълумотларни тизимлаштириш платформаси эса, ўқувчи саломатлиги ҳамда спортда эришган ютуқларини аниқ кўрсатиб беради. Натижада, энг муваффақиятли спортчи ўқувчиларни спорт мактабларига йўналтириш аниқроқ ва адолатли бўлади.
Ўзбекистон мактаблари учун жорий этилаётган янги тиббий-спорт йўналтириш тизими — нафақат соғлом авлодни тарбиялаш, балки спортда иқтидорли ёшларга имконият яратиш йўлидаги муҳим қадамдир. Электрон модуллар, йиллик кўриклар ва мактаблараро ҳамкорлик ўқувчиларнинг соғлиги ва иқтидорини аниқлашда кучли асос яратади. Бу эса ўқувчиларнинг спорт йўналишида муваффақият қозонишида самарали воситага айланади.
