2022 йилдан бери Digital Learning жамоаси Россиядаги корпоратив таълим бозорини йиллик равишда ўрганиб, асосий тенденцияларни аниқлаш ва уларнинг ривожланишини кузатиш мақсадида тадқиқот ўтказиб келмоқда. Digital Learning жамоаси ўтказган йиллик тадқиқот натижалари тақдим этилди.
Корпоратив таълим – деганда компаниялар, ташкилотлар ходимларини ривожлантириш ва ўқитиш учун ташкил этилган ўқув жараёнлари тушунилади. Бу ўқув курслари ёки тренинглар кўпинча компания ичида ходимларни касбий кўникмаларни ошириш, янги технологияларни ўрганиш, ёки муайян мақсадлар учун тайёрлаш мақсадида ўтказилади.
Жорий йилнинг 18 июнь куни Digital Learning жамоаси раҳбари Павел Безяев, Россия компаниялари ўртасида ўтказилган сўнгги сўровнинг натижаларини тақдим этди. Тадқиқот натижаларини муҳокама қилиш ва шарҳлаш учун бир нечта мутахассислар иштирок этишган:
Татяна Галкина — iSpring Академияси директори.
Валерий Леонтев — электрон таълимни ишлаб чиқарувчи Лабмедиа компаниясининг CЭЎси.
Сергей Замараев — Sourceditor компаниясининг CEO си, онлайн курслар яратиш платформасини таклиф қилувчи компания.
Элвина Шарафутдинова — МТS Link компаниясининг «Таълим» бизнес-юнити маркетинг раҳбари.
Кимлар тадқиқотда иштирок этди?
Жорий йилнинг май ойида Digital Learning жамоаси иштирокчилари ўртасида сўров ўтказди. Сўровда 104 та компаниянинг вакиллари иштирок этишган. Компанияларнинг кўламлари қуйидагича тақсимланган:
100 кишигача — 13,5%;
100 дан 1000 кишигача — 28,8%;
1000 дан 3000 кишигача — 15,4%;
3000 дан 5000 кишигача — 9,6%;
5000 дан 10 000 кишигача — 10,6%;
10 000 кишидан кўп — 22,1%.
Тадқиқотда иштирок этган компаниялар турли соҳалардан эди. Энг кўп вакиллик қилган соҳалар — IТ-индустрия (24%), ишлаб чиқариш (12,5%), чакана савдо (10,6%) ҳамда банклар ва молия хизматлари (7,7%). Давлат сектори, логистика, транспорт, меҳмонхона ва ресторан бизнеси, фармацевтика каби соҳаларда иштирокчилар нисбати кичикроқ.
Қайси ходимлар учун таълим тизими ташкил этилади?
2025 йилги тадқиқотда янги савол қўйилди: компаниялар ходимларнинг қайси тоифалари учун таълим тизимларини яратмоқда?
Жавоблар қуйидагича бўлган:
Мутахассислар — 85,6%;
Ўрта бўғин раҳбарлари — 80,8%;
Топ-менежерлар — 48,1%;
Ишчилар ёки хизмат кўрсатувчи ходимлар — 43,3%;
Хизмат кўрсатувчи ходимлар — 24%.
Яна бир янги савол: компаниялар ёш ходимларнинг ўзига хос хусусиятларини ҳисобга оладими? Маълум бўлишича, аксарият компаниялар (66,4%) ўз таълим тизимини турли авлодларнинг хусусиятларига мослаб ўрнатади, бу баъзан ёки талабга биноан амалга оширилади. Фақат 22,1% иштирокчилар бу борада зарурат сезмайди.
Зумерларни таълимга жалб қилиш учун янги форматлар тақдим этиладими?
Сўровда иштирокчиларга шунингдек, Zoomэрларни таълимга жалб қилиш учун янги ўқитиш форматлари мавжудми деган савол берилди. Зумерлар — 1996-2010 йиллар орасида туғилган ёшлар, улар рақамли муҳитда ўсиб-улғайган биринчи авлоддир ва уларнинг қадриятлари, қизиқишлари ва афзалликлари ҳам шу билан боғлиқ.
iSpring Академияси директори Татяна Галкина шундай деди:
«Zoomэрларни бирор нарсани қилишга жиловлаш қийин, уларни таълим жараёнига жалб қилиш, уни қизиқарли ва тушунарли қилиш зарур».
МТС Линк компаниясининг маркетинг раҳбари Элвина Шарафутдинова, Зумерлар ўзига хос шикоятлар билан, эски услубдаги корпоратив воситалар билан ишлашда «шок»ни бошдан кечиришларини таъкидлади. Бу эса уларнинг ушбу воситалардан фойдаланиш истагини камайтиради ва шу билан бирга таълимга бўлган жалб қилишга салбий таъсир кўрсатади.
Татяна Галкина таълим жараёнида Зумерларни жалб қилиш учун интерактив симуляторларни мисол келтирди — масалан, хизмат кўрсатувчи ходимлар учун кафе ёки питса дўкони ишини симуляция қилиш. Улар учун бу формат тушунарли ва қизиқарли, шу билан бирга ўз хатоларидан ўрганиш имконини беради.
Компаниялар таълимда Сунъий интеллектнинг роли
2023 йилдан бошлаб, тадқиқотларда сунъий интеллект (АI)ни таълим жараёнида қўллаш бўйича савол ҳам берилмоқда. 2025 йилда иштирокчиларнинг 51% сунъий интеллектни таълим жараёнида қўллаганини айтишган.
Тадқиқотда сунъий интеллектнинг таълим учун қўлланилишининг кўплаб имкониятлари аниқланган. Масалан, АI ёрдамида адаптив дастурлар, тренажёрлар, баҳолаш тизимлари ва сунъий интеллект ёрдамчилари каби воситалар яратилган. Бу технологияларнинг ривожланиши, таълим жараёнларини янада самаралироқ ва интерактивроқ қилиш имконини беради.
