Сўнгги кунларда ихтисослаштирилган мактабларда фаолият юритаётган директор ўринбосарларга менежерлик сертификати асосида тўланаётган устама тўхтатилгани ва илгари тўланган устама пуллар қайтарилиши талаб қилинаётгани ҳақида мурожаатлар келиб тушмоқда. Ҳолат юзасидан мавжуд норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар асосида аниқлик киритамиз. Бу борадаги таҳлилий ёндашувни “Халқталиминфо.уз” сизга тақдим этади.
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 25 декабрдаги 681-сон қарорига мувофиқ, умумий ўрта таълим муассасалари директорларига менежерлик ўқув курсларини ўтаганлик учун 50%, директор ўринбосарларига эса 30% устама белгиланган.
Бироқ, қарорга илова қилинган низомнинг 4-бандида ушбу тартиб айрим мактаб типлари — жумладан Президент мактаблари, ижод ва ихтисослаштирилган мактаблар, санаторий туридаги муассасалар, мактаб-интернатлар ва ногиронлиги бўлган болалар учун ихтисослаштирилган мактаблардаги директор лавозимига нисбатан қўлланилмаслиги кўрсатилган.
Диққатга молик жиҳати — бу истисно фақат директор лавозими ҳақида бўлиб, директор ўринбосарлари ушбу чеклов доирасига кирмайди. Демак, ихтисослаштирилган мактабларда фаолият юритаётган директор ўринбосарларга менежерлик сертификати асосида 30% устама тўлаш ҳужжат билан рухсат этилган ва қонуний ҳисобланади.
Яна бир муҳим нуқта: агар илгари ушбу устамалар қонуний асосда тўланган бўлса, уларни қайтариб олиш ҳам қонунга зид ҳисобланади. Меҳнат кодексининг 269-моддасига кўра, ходимга ортиқча тўланган иш ҳақи фақат махсус ҳолатларда ундирилади, аммо бунда ходимнинг айби ёки виждонсизлик ҳаракати исботланиши керак.
Худди шундай, Фуқаролик кодексининг 1030-моддасида иш ҳақи ва унга тенглаштирилган тўловлар ходим томонидан виждонсизлик қилинмаган ҳолда асоссиз орттирилган бойлик сифатида қайтарилмаслиги қатъий белгиланган.
