Alibaba компанияси «ZeroSearch» номли янги тизимни тақдим этди — бу тизим катта тил моделлари (LLМ)га ташқи қидирув тизимларидан фойдаланмасдан қидирув имкониятларини ўрганишга ёрдам беради.
Ушбу инновация сунъий интеллектни ўқитиш харажатларини 88% га қисқартириш билан бирга, анъанавий қидирув тизимларига асосланган моделларга тенг ёки ундан юқори самарадорликни кўрсатди.
arXiv сайтида чоп этилган мақолага кўра, «ZeroSearch» модели сунъий интеллектга қидирув сўровларини яратиш ва натижаларни таҳлил қилишни ўргатади. Бу жараён ўз-ўзини ўргатиш (self-supervised learning) орқали амалга оширилади ва ўқитиш жараёнида Google каби ташқи қидирув тизимларига эҳтиёж қолмайди. Шу тариқа, учинчи томон қидирув АPI ларига боғлиқлик йўқ қилиниб, харажатлар кескин камаяди ва тизимни кенгайтириш осонлашади.
«ZeroSearch» бир неча босқичда ишлайди. Аввал, мавжуд қидирув модели ёрдамида сўровлар ва натижалар мисоллари яратилади. Кейин, ушбу мисоллар асосида янги модель қидирув функцияларини ташқи воситаларсиз бажаришга ўргатилади. Якуний босқичда модель керак бўлганда тегишли қидирув сўровларини яратишга мослаштирилади.
Alibaba ўз тизимини KILT ва PopQA каби бенчмарклар асосида анъанавий усуллар билан солиштирди. Натижалар шуни кўрсатдики, ЗероСеарч ёрдамида ўқитилган моделлар реал қидирув тизимларидан фойдаланадиган моделлар билан тенг натижаларга эришди. Масалан, 7 миллиард параметрли Llama 3 модели ўз аналоги билан солиштирганда 96,7% самарадорликка эришган.
Молиявий жиҳатдан тежаладиган маблағлар жуда катта. WinBuzzer маълумотларига кўра, ЗероСеарч технологиясини жорий этиш 500 000 мисолни қайта ишлаш харажатини 5000 доллардан 600 долларгача туширади, бу эса 88% тежаш демакдир.
«ZeroSearch» нафақат иқтисодий самарадорликни таъминлайди, балки бошқа афзалликларга ҳам эга. Бу усул ишлаб чиқувчиларга қидирув жараёнини тўлиқ бошқариш имконини беради ва учинчи томон хизматларига боғлиқликни бартараф этади. Шунингдек, фойдаланувчи махфийлиги муаммоларини ҳам ҳал қилади, чунки қидирув сўровлари ташқи тизимларга юборилмасдан модель ичида сақланади.
Бироқ, тадқиқотчилар «ZeroSearch»нинг баъзи камчиликларини ҳам таъкидлашди. Хусусан, модель реал вақт маълумотларига кира олмайди ва фақат ўқитиш жараёнида ўрганган андозалар асосида ишлайди, бу эса долзарб веб саҳифалардаги янгиликларни кўра олмасликка олиб келади.
Alibaba «ZeroSearch»га оид кодлар, маълумотлар тўпламлари ва олдиндан ўқитилган моделларни GitHub ва Hugging Face каби платформаларда очиқ қилиб тақдим этди, бу эса ушбу технологияни кенг тарқатиш ва биргаликда ривожлантиришга хизмат қилади.
