Мактаб ўқувчилари учун сумка оғирлиги белгиланган нормативларга мос равишда енгил бўлиши керак, бу эса ўқувчиларнинг соғлигини сақлашда муҳим аҳамиятга эга ҳисобланади.
Санитария-эпидемиология қўмитасининг Тошкент шаҳар бошқармаси, мактаб ўқувчиларининг саломатлигини ҳимоя қилиш мақсадида оғир сумкаларнинг таъсири ҳақида огоҳлантирган. Мутахассислар узоқ вақт давомида оғир сумка кўтариш, ўқувчиларнинг ўсиши ва ривожланишига салбий таъсир кўрсатишини таъкидланган.
Мактаб ўқувчилари учун қуйидаги сумка оғирликлари тавсия этилади:
— 1-2-синфлар учун — 1,5 кг дан ортиқ бўлмаслиги;
— 3-4-синфлар учун — 2 кг дан ортиқ бўлмаслиги;
— 5-6-синфлар учун — 2,5 кг дан ортиқ бўлмаслиги;
— 7-8-синфлар учун — 3,5 кг дан ортиқ бўлмаслиги;
— 9-11-синфлар учун — 4 кг дан ортиқ бўлмаслиги керак.
Бундан ташқари, сумкаларнинг оғирлиги яна бир қанча омиллар билан белгиланади:
— боланинг жисмоний ҳолати;
— у сумкани кўтариб юрадиган вақт ва масофа;
— сумканинг сифати.
Оғир сумка бола соғлигига ёмон таъсир қиладими?
Reuters нашрининг ёзишича, доимий оғир сумка билан мактабга қатнаш боланинг орқа ва бўйин қисмида оғриқ, елкасида эса ноқулайлик ҳиссига сабаб бўлиши, чарчоқ кучайишига олиб келиши мумкин.
Америкалик педиатр Бредли Вайнбергнинг сўзларига кўра, оғир сумка тақиб юриш:
— боланинг қомати ҳолати ва ҳаракат мувозанати ўзгариши сабабли орқа ва бўйин оғриғи ривожланишига олиб келиши;
— бола мувозанатига салбий таъсир қилиши сабабли йиқилиш ва бошқа жароҳатларга олиб келиши мумкин.
Бундан ташқари, мушак-скелет тизимида оғриқ, нотўғри тана тузилиши ҳам оғир сумка кўтариш сабаб рўй бериши мумкин.
Болаларнинг ўсиш плиталари сумка оғирлиги сабаб ортиқча стрессдан таъсирланиши мумкин. Бу билан уларнинг бўй ўсиши тўхтамайди. Лекин кейинчалик артритнинг эрта бошланишига олиб келиши мумкин.
Торонто университетида меҳнат терапияси бўйича дарс берадиган Пет Маки (Pat McKee)нинг айтишича, болалар кўпинча ўз тана вазнининг тавсия этилган 10–15 фоизидан оғир бўлган рюкзакларни кўтаришади.
«Агар компьютер қаршисида узоқ вақт нотўғри ўтиришдан келадиган зўриқишни оғир рюкзакларнинг босими билан қўшсангиз, бунда организмга йиғилма зўриқиш тушади», — деган у интервьюсида.
Техас штатининг Хюстон шаҳридаги физиотерапевт Билль Кейс (Bill Case) сўнгги беш йил ичида бўйин, бел ва елка соҳаларида ортопедик муаммолардан азият чекаётган болалар сони ошганини айтади.
«Компьютер ва рюкзакнинг биргаликдаги таъсири болаларни ғайритабиий ҳолатда ўтиришга мажбур қилмоқда ва айнан шундан турли муаммолар келиб чиқмоқда,» – дея изоҳ берди Кейс.
У компьютер фойдаланувчиларига елка оғриқларини камайтириш учун тик ўтириш ва бошни орқароқ тутишни тавсия этилади.
