Аввалроқ касб касаллигига чалинган ўқитувчига 70 миллион сўм зарар ҳамда товон пуллари ундириб берилгани ҳақида хабар бергандик. Бу сафар касб касаллигига чалинган ўқитувчига 337 млн сўм маблағ ундирилиб берилди.
Тошкент шаҳар Сергели туманидаги мактабларидан бирида ўқитувчи бўлиб ишловчи фуқаро 2024 йилда касб касаллигига чалиниб, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги Тошкент шаҳар Сергели туман Тиббий-ижтимоий эксперт комиссияси (ТИЭК)нинг 2024 йил 2 апрелдаги № 476588-сонли маълумотномасига асосланиб, Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерациясига мурожаат қилган.
Суд тақдим этган маълумотларга кўра, педагог ходимнинг касб касаллиги бўйича ногиронлик гуруҳи учинчи, касбий меҳнат лаёқати йўқотилганлиги даражаси 40 фоиз, касбий меҳнат лаёқати йўқотилганлиги даражаси 2025 йил 30 апрелгача, қайта кўрикдан ўтиш санаси эса 2025 йил 2 апрель деб белгиланган. Бироқ унга касб касаллиги бўйича тўланиши керак бўлган товон пуллари тўланмай келган.
Мурожаат Ўзбекистон таълим ва фан ходимлари касаба уюшмаси Республика кенгаши мутахассислари томонидан ўрганиб чиқилди. Ўрганиш натижаларига кўра, 2024 йил апрель ойидан буён ўқитувчининг ўртача ойлик иш ҳақининг 40 фоизи миқдоридаги касб касаллиги туфайли соғлиғига етказилган зиённи қоплаш учун ойлик тўловлар 2025 йилнинг январь ойига қадар тўланмаганлиги, январь ойидан эса нотўғри ҳисоб-китоб қилинган ҳолда тўланаётганлиги ҳамда бир йўла тўланадиган бир марталик товон пуллари Сергели туман Мактабгача ва мактаб таълими бўлими томонидан амалга оширилмаганлиги аниқланди.
Маълумки, Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодекси (МК) 321-моддасида «Иш берувчи ходимнинг меҳнатда майиб бўлиши ва (ёки) касб касаллиги туфайли ҳаётига ёки соғлиғига етказилган зиённнинг ўрнини қоплаши шарт.» деб, 324-моддасида «Ходимнинг соғлиғига зиён етказилганлиги муносабати билан йўқотилган иш ҳақининг ўрнини қоплаш учун амалга ошириладиган ойлик тўловлар миқдори жабрланувчи меҳнатда майиб бўлгунига қадар олган ўртача ойлик иш ҳақига нисбатан унинг касбий меҳнат қобилиятининг йўқотилиши даражасига мувофиқ бўлган фоизли нисбатда белгиланади.
Касбий меҳнат қобилиятини йўқотиш даражаси тиббий-ижтимоий эксперт комиссияси томонидан белгиланади.» деб, 323-моддасида «Ходимнинг соғлиғига зиён етказилганлиги муносабати билан иш берувчи томонидан бир йўла тўланадиган нафақа миқдори жамоа шартномасида, агар у тузилмаган бўлса, иш берувчи ва касаба уюшмаси қўмитаси ўртасидаги келишувга биноан белгиланади. Бунда ходимнинг соғлиғига зиён етказилганлиги муносабати билан бир йўла тўланадиган нафақа миқдори жабрланган ходимнинг ўртача ойлик иш ҳақи асосида ҳисобланган йиллик иш ҳақидан кам бўлмаслиги керак.» деб, белгиланган.
Юқоридаги қонун талабидан келиб чиқиб, Ўзбекистон таълим ва фан ходимлари касаба уюшмаси Республика Кенгаши томонидан 2024 йил 5 декабрь куни Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодекси 534-540-моддалари, «Касаба уюшмалари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг қонунига асосан иш берувчига тегишли Кўрсатма киритилган.
Бироқ иш берувчи томонидан кўрсатма талаблари ўз вақтида бажарилмаган. Шундан сўнг Республика кенгаши мутахассислари томонидан ходимнинг манфаатини кўзлаб Тошкент шаҳар фуқаролик ишлари бўйича Сергели туманлараро судига даъво аризаси киритилган.
Натижада эса, 2025 йил 25 март куни бўлиб ўтган суд ҳал қилув қарорига кўра, даъво қисман қаноатлантирилди. Унга кўра даъвогар ўқитувчига жавобгар Сергели туман мактабгача ва мактаб таълими бўлимидан 19 млн 275 минг 204 сўм зарар, 48 млн 188 минг 011 сўм бирйўла тўланадиган нафақа, тўловлар ўз вақтида тўланмаганлиги учун эса 268 млн 706 минг 187 сўм компенсация, 1 млн сўм маънавий зарар ҳамда 37 минг 500 сўм почта харажатлари ундириб берилган.
Умумий ҳисобда касб касаллигига чалиниб, меҳнат ҳуқуқлари бузилган ўқитувчига 337 млн 206 минг 902 сўм маблағ ундириб берилган.
